Vài nét về truyện EHON Nhật Bản

Có lẽ hình ảnh mà mỗi chúng ta thường xuyên bắt gặp đó là các em nhỏ được ba mẹ cho chơi Ipad, Iphone, tivi vô tư để giết thời gian (nhất là trong mùa “cô vít” này), hay để tranh thủ việc nhà, thậm chí là khi con mè nheo, con không chịu ăn thì lấy ra để dụ con thì ở Nhật hầu như không bao giờ có cảnh tượng đó. Ở trên xe điện hay nơi vui chơi thì cha mẹ cho trẻ đem theo sách truyện ehon, đồ chơi và ngồi chơi trong lúc chờ đợi. Có thể nói, văn hóa đọc truyện ehon cho bé nghe của cha mẹ Nhật chính là một thói quen giáo dục tuyệt vời ở giai đoạn ấu thơ để nuôi dưỡng nên những thế hệ người Nhật yêu thích đọc sách, có trí tuệ hiểu biết, có nhân cách tốt và thói quen sống đúng đắn tạo nên diện mạo cho cả xã hội Nhật khiến thế giới ngưỡng mộ. Với mong ước trẻ em Việt Nam cũng được tiếp xúc với những cuốn ehon đặc sắc của trẻ em Nhật Bản, cha mẹ Việt Nam cũng tạo cho mình thói quen đọc sách từ nhỏ cho con như cha mẹ Nhật, để phát huy trí tuệ và nhân cách cho thế hệ tương lai. Dưới đây là vài nét về truyện ehon Nhật Bản được Tuệ Minh Books chắt lọc và rất muốn chia sẻ với các bậc cha mẹ.
1. TRUYỆN EHON NHẬT BẢN LÀ GÌ?
Ehon có thể hiểu là những cuốn sách, trong đó câu chuyện được minh họa bằng tranh vẽ chủ yếu dành cho lứa tuổi nhũ nhi và thiếu nhi (0-10 tuổi). Ehon là những câu chuyện nhỏ có kết cấu story rõ ràng (mở đầu – diễn biến – kết thúc) và nội dung phù hợp với từng lứa tuổi, lại có tranh vẽ minh họa đi kèm nên vừa nuôi dưỡng năng lực tưởng tượng, vốn từ vựng phong phú, vừa giúp nuôi dưỡng cảm xúc và làm cho tâm hồn trẻ thơ thêm phong phú. Thông qua những cuốn Ehon, thế giới tâm hồn trẻ được lấp đầy bởi những câu chuyện giàu tính nhân văn, về tình người, tình cảm gia đình, bạn bè, và thế giới tưởng tượng qua những câu chuyện cổ tích, hay là được khám phá thế giới động vật, thực vật, lịch sử, văn học qua những cuốn từ điển, truyện lịch sử.
Mỗi bức tranh trong Ehon đều được tác giả vẽ với tất cả tình cảm dành cho trẻ thơ, dưới sự thấu hiểu tâm lí và phù hợp sự phát triển và nhận thức của trẻ ứng với từng giai đoạn. Ehon của Nhật được chia ra thành 3 giai đoạn chính đó là:
– 0 – 2 tuổi: Các tranh được vẽ chi tiết rõ ràng, rất ít chữ, rất ít nhân vật xuất hiện trên 1 tranh để phù hợp với nhận thức của lứa tuổi này. Ví dụ như Set Ehon điều kỳ diệu từ hình khối
– 3 – 5 tuổi: Các câu chuyện đã dài hơn tầm 8-10 phút để đọc, nội dung và đề tài phong phú
– 6 – 10 tuổi: Trẻ bước vào giai đoạn đọc sách thiếu nhi, tranh minh họa ít đi có thể là tranh đen trắng và câu chuyện dài hơn tầm 15-30 phút đọc. Giai đoạn này là bước tiến đến việc rèn luyện cho trẻ thói quen đọc sách sau này.
Không có bài học đạo đức nào được rút ra ở cuối mỗi câu chuyện, mà tác giả muốn tự trẻ sẽ suy nghĩ và rút ra bài học cho riêng mình. Ý kiến của trẻ có thể đúng hay sai, nhưng nó là suy nghĩ của trẻ nên cha mẹ luôn tôn trọng và sẽ khéo léo hướng dẫn trẻ thay vì áp đặt suy nghĩ của mình.
2. VÌ SAO LẠI ĐỌC TRUYỆN EHON NHẬT BẢN TỪ LÚC O TUỔI?
– Nuôi dưỡng trí tưởng tượng, năng lực sáng tạo
– Nuôi dưỡng năng lực tư duy
– Giúp trẻ giữ được sự cảm xúc điềm tĩnh, tâm trạng vui vẻ, không nổi cáu vô cớ, không vô lí dùng bạo lực hay gây hấn với người khác.
– Nuôi dưỡng những đứa trẻ trung thực và thông minh.
– Nuôi dưỡng tâm hồn phong phú, biết yêu thương mọi người, biết sống hạnh phúc
– Nuôi dưỡng năng lực vượt qua khó khăn.
– Giúp cha mẹ tìm ra được cá tính và sở thích của con
– Là sợi dây kết nối tình yêu thương giữa cha mẹ và con cái
– Là công cụ giúp trẻ rèn luyện thói quen sinh hoạt, tính tự giác
– Ảnh hưởng đến giấc mơ và tương lai sau này của trẻ.
3. CÁCH ĐỌC TRUYỆN EHON NHẬT BẢN?
Điều quan trọng nhất khi đọc ehon cho trẻ nghe chính là không khí thoải mái, không ép buộc để trẻ được trải nghiệm và thích thú với ehon theo cách của trẻ. Trẻ có thể giở ngược để xem, lật qua lật lại, liếm, gặm…đều mang ý nghĩa nhất định trong mỗi hành động ấy, nên hãy tôn trọng mong muốn ấy của trẻ. Hơn nữa cha mẹ nên hướng tầm nhìn đến mục tiêu 10 năm sau con sẽ trở nên thích sách để dặn bản thân không được nôn nóng trông chờ vào kết quả ngay tức thì.
* Tư thế đọc và giọng đọc
– Cha mẹ nên bế trẻ để trẻ ngồi trên đùi hay ngồi trong lòng và giơ cách khoảng 20-30 cm để giúp bộ não tiếp thu tốt nhất.
– Cha mẹ nên tập đọc trước một lượt trước khi đọc cho trẻ nghe để nắm bắt nội dung và thần thái của câu chuyện.
– Đối với trẻ dưới 3 tuổi cha mẹ nên đọc to, rõ ràng, chậm rãi với giọng điệu cao, không cần đọc y nguyên theo như truyện mà có thể thêm thắt vào các từ ngữ biểu cảm hoặc như là đang kể chuyện, hoặc chỉ chỉ tranh nói tên nhân vật cũng được, miễn sao bé hứng thú với cách đọc ấy.
– Đối với những trẻ từ bậc tiểu học trở đi thì nên đọc nguyên văn cả câu chuyện để nâng cao năng lực lí giải cho trẻ.
* Thấu hiểu tâm lí để giúp con yêu thích ehon
– Giai đoạn đầu khi trẻ còn nhỏ và mới làm quen với ehon thì chỉ cần trẻ tập trung nhìn vài giây hay vài chục giây thôi cũng được. Trẻ có thể cầm gặm hay liếm hoặc giằng lấy lật, hoặc muốn xé cũng được (khi trẻ định xé thì hãy thay bằng tờ giấy hoặc tờ báo). Đôi khi đang nghe đọc giữa chừng trẻ chán bỏ đi chơi trò khác cha mẹ cũng đừng lấy đó làm thất vọng. Vì cha mẹ càng kỳ vọng muốn con nghe hết truyện sẽ càng dễ nảy sinh sự thất vọng, tâm trạng không còn vui vẻ nữa.
– Bé chỉ thích đọc đi đọc lại 1 cuốn trong một thời gian dài? Đó là điều rất bình thường với trẻ nhỏ vì nhận thức của trẻ khác nhận thức của người lớn, và vì ở trẻ cần có quá trình lặp đi lặp lại để lưu giữ những kiến thức và kí ức vào bộ não. Mỗi lần ấy cha mẹ nên vui vẻ đọc lại theo yêu cầu của bé nhé, thay vì cáu gắt rằng sao con không chọn cuốn khác. Đến một thời điểm nào đó bé sẽ không còn muốn đọc nó nữa, tức là bé đã tốt nghiệp hoàn toàn hành trình khám phá cuốn sách đó rồi.
– Giai đoạn từ 0-3 tuổi là thời kỳ ghi nhớ nguyên mảng tuyệt vời nên cha mẹ hãy đọc đi đọc lại vài lần một cuốn truyện cho trẻ. Khi trẻ bắt đầu biết đọc thì sẽ càng kích thích hứng thú giúp trẻ phát huy hứng thú học hỏi, thỏa mãn trí tò mò. Cha mẹ có thể dụ trẻ bằng những câu hỏi “tại sao lại thế nhỉ, con thử tìm hiểu xem sao”.
– Có khả năng nếu cha mẹ không đọc cho nghe, không theo sát thì trẻ dù lúc nhỏ rất thích ehon nhưng chưa chắc sau này lớn lên đã thích đọc sách. Chính vì thế bước cuối cùng chính là nghe cha mẹ đọc truyện mà không cần nhìn tranh vẫn lí giải được. Đó là bước cao nhất để giúp trẻ tiến tới thích đọc sách sau này. Khi này hãy bỏ qua ehon để tiến tới đọc câu chuyện dài như truyện cổ tích không cần tranh cho trẻ nghe.
4. LÀM THẾ NÀO ĐỂ CON YÊU THÍCH VỚI VIỆC ĐỌC SÁCH?
– Tạo môi trường thân thiện (có thể là một giá sách nhỏ không cần quá cầu kỳ, phức tạp nhưng làm sao ở nơi trẻ có thể với tay lấy dễ dàng hay là nơi trẻ chơi thường xuyên nhất) để trẻ có hứng thú với việc đọc ehon. Nếu trẻ chưa thực sự hứng thú với ehon thì đầu tiên cha mẹ hãy cho trẻ nhìn thấy việc đọc sách của mình.
– Mỗi ngày hãy đọc 1 cuốn do con chọn, 1 cuốn do ba mẹ chọn. Đây cũng là cách giải quyết được vấn đề là cha mẹ muốn đọc cho con nghe cuốn mình cho là hay nhưng lại không phải là cuốn con thích.
– Khi hai anh (chị) em chênh tuổi nhau thì đọc ehon như nào? Giả sử nhà bạn có một bé 4 tuổi với 1 bé 1 tuổi mà nếu đọc một cuốn ehon thì chắc chắn sẽ có đứa ngủ hoặc phá bĩnh, và đứa nghe. Nếu có thể hãy chia thời gian đọc cho mỗi trẻ vào thời điểm khác nhau. Hoặc là hãy trao nhiệm vụ cho đứa lớn để đứa lớn có cảm giác mình “ra dáng anh chị” như là chọn truyện đọc cho em nghe, hoặc nếu biết đọc rồi thì sẽ thay mẹ đọc cho em nghe. Nếu cha mẹ quá bận không đủ thời gian ngày nào cũng đọc cho con nghe thì có thể lên kế hoạch là đọc 1-2 ngày trong tuần để duy trì thói quen đó.
– Nuôi dưỡng năng lực tưởng tượng cho trẻ bằng ehon kết hợp với trải nghiệm thực tế. Cha mẹ hãy cho bé cơ hội đi tìm hay khám phá những thứ ở ngoài thực tế được đưa vào sách. Ví dụ dễ hiểu nhất ở đây chính là bé nhìn quả chuối trong tranh, khi đi chợ bé được sờ vào quả chuối và bé hiểu “à thì ra quả chuối là cái này”…
5. CÁC CHÚ Ý CHA MẸ CẦN TRÁNH ĐỂ CON GHÉT VIỆC ĐỌC SÁCH
– Giai đoạn 0-4 tuổi nếu như trẻ không được rèn luyện thói quen đọc sách thì có lẽ suốt đời sẽ không có thói quen đọc sách, hãy chú ý đừng ép buộc nếu trẻ không có hứng thú.
– Tuyệt đối đọc xong không kiểm tra lại xem trẻ có nhớ hay không kiểu như: “con có nhớ nội dung truyện kể gì không”, “có nhân vật nào nhỉ, nhân vật ấy làm cái gì nhỉ…” hoặc đang đọc dừng lại hỏi trắc nghiệm trẻ. Bởi như thế sẽ gây áp lực tâm lí cho trẻ, khiến trẻ không còn hứng thú với việc đọc ehon nữa.
– Khi con muốn cha mẹ đọc cho nghe dù đã biết đọc đi nữa hãy đáp ứng mong muốn ấy của trẻ. Cho đến 10 tuổi cha mẹ vẫn nên đọc sách cùng con dù con đã biết đọc, vì đó là khoảng thời gian ngọt ngào trẻ vẫn muốn được cha mẹ chiều chuộng để cảm nhận tình yêu thương và sự quan tâm.
Cuộc đời con trẻ sẽ thay đổi khi tư duy và thói quen của cha mẹ thay đổi. Người Nhật dạy con không bằng những gì cao siêu, chỉ gói gọn trong 6 chữ “Yêu thương” và Kiên Nhẫn”, “Trò Chuyện” và “Khen Ngợi”, “Thừa Nhận” và “Tin Tưởng”. Vì thế bước đầu tiên để cha mẹ giúp con yêu thích sách là hãy “Kiên Nhẫn”, “Khen Ngợi”, và “Tin Tưởng” vào con nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


CAPTCHA Image

Call Now Button